SCORM czy xAPI w szkoleniach VR? To pytanie o to, gdzie ląduje wynik sesji w goglach. SCORM to starszy standard e-learningu i działa tylko w przeglądarce. xAPI powstał po to, żeby zapisywać naukę w dowolnym miejscu, także w symulacjach. Przy natywnej aplikacji VR ta różnica decyduje, czy Twój LMS zobaczy, co kursant zrobił w scenariuszu, czy tylko to, że coś otworzył.
Tworzę Skillsive, nasz LMS VR, i to pytanie pada niemal w każdej rozmowie technicznej z firmą, która ma już korporacyjny LMS. Poniżej opisuję, co zapisuje każdy standard, gdzie się kończy i jak ustalić, którego naprawdę potrzebujesz. Napiszę też wprost, co Skillsive obsługuje, a czego nie.
Co zapisuje SCORM i dlaczego kończy się na przeglądarce
SCORM zapisuje ukończenie, zaliczenie lub niezaliczenie, wynik, czas sesji i odpowiedzi na poszczególne pytania. Robi to przez API JavaScript, które LMS udostępnia w oknie przeglądarki z kursem. Dla kursów złożonych ze slajdów to dobre rozwiązanie. Aplikacji uruchomionej na samodzielnych goglach już nie obejmuje.
Przewodnik techniczny Rustici Software, firmy stojącej za scorm.com, mówi to bez owijania: cała treść SCORM musi dać się dostarczyć przez sieć, a cała komunikacja SCORM odbywa się w sesji przeglądarki (SCORM run-time, Rustici Software). W praktyce spotkasz dwie wersje: SCORM 1.2 i SCORM 2004. Ich model danych obejmuje completion_status, success_status, wynik skalowany, session_time oraz interactions dla odpowiedzi na pytania.
Scenariusz VR na Meta Quest to natywna aplikacja. Nie jest stroną internetową i nie ma sesji przeglądarki z Twoim LMS. Typowe obejście wygląda więc tak: w LMS jest strona, którą ktoś odhacza po sesji w goglach. To dowód obecności. Nic nie mówi o tym, czy kursant ugasił pożar.
Co zmienia xAPI
xAPI zapisuje krótkie komunikaty w formie „ktoś coś zrobił”, wysyłane z dowolnego urządzenia do repozytorium wyników (LRS, learning record store). Zaprojektowano go do nauki poza przeglądarką, działa przy przerywanym połączeniu i od 2023 roku jest normą IEEE. Do gogli pasuje dużo lepiej niż SCORM.
Opis na xAPI.com wymienia punkty, które mają znaczenie przy VR. xAPI to norma zatwierdzona przez IEEE (IEEE 9274.1.1-2023). Komunikaty trafiają do LRS, który może działać samodzielnie albo wewnątrz LMS. Wysłać je może każde przystosowane urządzenie, w tym telefony, symulacje, gry, a nawet fantom do RKO, i nie potrzeba do tego stałego połączenia z siecią (xAPI overview, Rustici Software).
Haczyk leży po stronie odbiorcy. xAPI to sposób wysyłania danych, a nie raport. Jeśli firma nie ma LRS, a Wasz LMS nie czyta xAPI, komunikaty nie mają dokąd trafić. Zanim zapłacisz za xAPI, sprawdź, czy po Waszej stronie coś je odczyta.
Gdzie w tym wszystkim cmi5
cmi5 to profil xAPI z 2016 roku. Określa, jak LMS uruchamia treść xAPI, autoryzuje ją i raportuje wyniki. Rustici streszcza go wzorem „cmi5 = xAPI + LMS” (cmi5 overview, Rustici Software). Ma znaczenie, gdy Wasz LMS go obsługuje i chcecie zarządzać kursami xAPI tak jak dotychczasowymi kursami SCORM. W przeciwnym razie to tylko kolejny skrót w przetargu.
Co powinien zapisywać LMS VR
Niezależnie od standardu liczy się zapis, który pokażesz kierownikowi albo inspektorowi PIP przy kontroli dokumentacji szkoleń BHP. Przy szkoleniu w goglach samo „ukończono” to za mało. Chcesz wiedzieć, kto się szkolił, na których goglach, ile to trwało, jaki był wynik i w której lekcji kursant popełnił błąd i podszedł jeszcze raz.
Oto jak pytania, które usłyszysz, przekładają się na SCORM, xAPI i pola zapisywane dziś przez Skillsive:
| Pytanie, które usłyszysz | SCORM 2004 | xAPI | Panel Skillsive |
|---|---|---|---|
| Czy kursant ukończył szkolenie? | completion_status | result.completion | status i postęp |
| Czy zaliczył? | success_status, score | result.success, result.score | wynik, każda lekcja oznaczona jako zaliczona lub nie |
| Ile to trwało? | session_time | result.duration | czas trwania, początek i koniec |
| Na których goglach? | brak takiego elementu | context.platform albo rozszerzenie | urządzenie |
| Co działo się w scenariuszu? | interactions (odpowiedzi na pytania) | dowolny komunikat wysłany przez aplikację | podejścia w każdej lekcji, zdobyte umiejętności, zmierzone statystyki na tle wartości docelowych |
| Szkolenie bez połączenia | wymaga sesji przeglądarki z LMS | przerywane połączenie wystarczy | sesje zapisane na goglach, wysyłane po odzyskaniu sieci |
Kolumna SCORM opiera się na opisie modelu danych SCORM 2004 (Rustici Software), kolumna xAPI na specyfikacji danych xAPI (ADL, GitHub). Kolumna Skillsive pochodzi z opisu raportów ukończeń. Gogle szkolą offline do 30 dni (90 w planie Professional), a sesje uruchomione bez wybranego kursanta zapisują się jako sesje gościa, więc pokaz nigdy nie trafi do czyjejś historii.
Co obsługuje Skillsive, wprost
Skillsive nie eksportuje paczek SCORM i nie wysyła komunikatów xAPI. Wyniki wychodzą z panelu jako eksport tabeli ukończeń do CSV lub XLSX, z zastosowanymi filtrami, albo jako raport PDF dla pojedynczego ukończenia. Certyfikaty mają kod QR, który każdy sprawdzi bez zakładania konta.
Dla większości firm, z którymi pracujemy, właśnie takiego formatu oczekuje system docelowy: system kadrowy, rejestr szkoleń albo arkusz, który specjalista BHP prowadzi na potrzeby kontroli. Jeśli wyniki muszą trafiać do LRS, powiedz nam o tym na starcie, a przejrzymy to razem z Waszym zespołem. Tego samego wymagaj od każdego dostawcy i poproś, żeby pokazał to w działaniu, zamiast opowiadać.
Jak ustalić, którego standardu potrzebujesz
Zacznij od systemu, który przyjmie wyniki, a nie od gogli. To on decyduje o formacie.
- 1Zapytaj dział IT, co importuje Wasz LMS albo system kadrowy. Jeśli odpowiedź brzmi CSV lub XLSX, wystarczy porządny eksport, a xAPI dokłada koszt bez odbiorcy.
- 2Jeśli macie LRS, wymagaj xAPI i poproś dostawcę, żeby w trakcie testów wysłał prawdziwy komunikat z sesji w goglach do Waszego LRS.
- 3O cmi5 pytaj tylko wtedy, gdy obsługuje go Wasz LMS. Najpierw sprawdź jego dokumentację.
- 4Przy natywnych aplikacjach na gogle odpuść SCORM. Zapisze stronę internetową, ale nie scenariusz.
- 5Bez względu na format sprawdź pola. Plik z samymi nazwiskami i datami nie przejdzie kontroli lepiej niż papierowa lista.
Pozostałe pytania, które warto zadać przed zakupem, od pracy offline po licencje, zebrałem w poradniku o tym, jak wybrać LMS VR. Jeśli przygotowujesz zamówienie publiczne, wpisz wymagania co do danych prostymi słowami, tak jak opisaliśmy w tekście o tym, jak napisać OPZ na symulator VR.
Same scenariusze znajdziesz w katalogu szkoleń VR. Do sprawdzenia zapisu dobrze nadaje się aplikacja EHS Academy z lekcjami z ochrony przeciwpożarowej i pierwszej pomocy: przeprowadź sesję, wyeksportuj tabelę i otwórz plik w systemie, który będzie go przechowywał.
